મિત્રો સાથે ટ્રિપનો ખર્ચ કેવી રીતે વહેંચવો

દરેક ગ્રુપ ટ્રિપની પૈસાની વાર્તા એકસરખી હોય છે. હોટેલ એકે બુક કરાવી, પેટ્રોલ અને ટોલ બીજાએ ભર્યા, રાત્રે જમવાનું ત્રીજાએ, અને ચોથો રસ્તામાં બધા માટે ચા-નાસ્તો લેતો રહ્યો. ત્રીજા દિવસે કોઈને ખબર નથી કે કોણ કોને કેટલા આપે, અને પછી આવે છે એ વાક્ય જે ક્યારેય પળાતું નથી — પછી હિસાબ કરી લઈશું.

નીકળતાં પહેલાં ત્રણ વાત નક્કી કરો

દરેક સહિયારો ખર્ચ નોંધાશે — હોટેલ, પેટ્રોલ, ટોલ, પાર્કિંગ, ગ્રુપનું જમવાનું, ટિકિટ, અને હાઈવે પર લીધેલો ₹200 નો નાસ્તો પણ. નાના ખર્ચ જ ભુલાય છે અને એ જ છેલ્લે હિસાબ બગાડે છે.

માથાદીઠ અંદાજ પહેલેથી કહી દો — બુકિંગ કરતાં પહેલાં ગ્રુપને કહી દો કે માથે લગભગ કેટલા આવશે. ત્રણ દિવસની સાદી ટ્રિપમાં ₹4,000 થી ₹7,000, વચલા સ્તરની હોટેલ સાથે ₹7,000 થી ₹12,000. જેને એ આંકડો ભારે લાગે તે પહેલેથી કહી શકે — વચ્ચે નહીં.

એક જ જગ્યાએ હિસાબ રહેશે — WhatsApp ના મેસેજ, કોઈની નોટબુક અને કોઈની યાદશક્તિ, એ ત્રણ ભેગાં થાય એટલે હિસાબ ખોવાય છે. એક ગ્રુપ બનાવીને બધું ત્યાં જ નાખો. Lekhhaa આ કામ માટે મફત છે અને ગુજરાતીમાં પણ ચાલે છે.

ટ્રિપ દરમિયાન નોંધ કેવી રીતે રાખવી

નિયમ એ જ છે જે રોજિંદા ખર્ચમાં — પેમેન્ટ થાય એ જ ઘડીએ નોંધ. પેટ્રોલ પંપ પર ઊભા ઊભા, ટોલ પર બેઠાં બેઠાં. ટ્રિપ પરથી પાછા આવીને આખો હિસાબ યાદ કરવાની કોશિશ ક્યારેય પૂરી થતી નથી.

નેટવર્ક ન હોય એવી જગ્યાએ પણ નોંધ કરી શકાય એ જરૂરી છે — સાપુતારા, ગિરનાર કે કચ્છના રણમાં સિગ્નલ ભરોસાપાત્ર હોતું નથી. એન્ટ્રી પહેલાં કરી લો, નેટવર્ક આવે એટલે એ પોતાની મેળે ગોઠવાઈ જશે.

એક જણને જવાબદારી આપો — ગ્રુપમાં એક માણસ નક્કી કરો જે દિવસના અંતે પાંચ મિનિટ બેસીને એ દિવસના ખર્ચ ચકાસી લે. બધા પોતપોતાનું નાખે, પણ ચકાસનાર એક જ હોય તો કંઈ છૂટતું નથી.

અસમાન ભાગ — અહીં જ મોટા ભાગની કડવાશ જન્મે છે

ટ્રિપમાં દરેક ખર્ચ બધા પર સરખો આવતો નથી, અને એ સ્વીકારી લેવું જ સારું છે.

દારૂ અને એવા ખર્ચ — જે ન પીતા હોય તેમના પર એ બિલ ન આવે. આ ખર્ચ અલગ એન્ટ્રી તરીકે નાખો અને ફક્ત ભાગ લેનારા વચ્ચે વહેંચો. એક જ બિલમાં બધું ભેગું કરવાથી જ ઝઘડો થાય છે.

એક રૂમમાં યુગલ — રૂમનો ખર્ચ માણસ પ્રમાણે વહેંચાય, રૂમ પ્રમાણે નહીં. ત્રણ રૂમમાં પાંચ જણ હોય તો હોટેલનું બિલ પાંચ ભાગમાં વહેંચાય. જો કોઈને એકલા રૂમ જોઈએ તો વધારાનો ફરક તે ભોગવે.

કોઈએ કોઈ પ્રવૃત્તિ છોડી — રાફ્ટિંગ કે પેરાગ્લાઈડિંગની ટિકિટ ફક્ત જનારા વચ્ચે વહેંચાય. આ સીધી વાત છે પણ ઉતાવળમાં ઘણી વાર ભુલાય છે.

કોઈ વચ્ચેથી જોડાયું — બે દિવસ પછી આવનારને પહેલા બે દિવસનું જમવાનું અને પેટ્રોલ ન લાગે. તારીખ પ્રમાણે ખર્ચ ગોઠવેલા હોય તો આ ગણતરી સહેલી પડે છે.

રોકડનો કીટી કે ઍપ — શું સારું

બંનેની જગ્યા છે અને ઘણાં ગ્રુપ બંને સાથે વાપરે છે.

કીટી ક્યાં કામ આવે — ટૂંકી ટ્રિપમાં જ્યાં નાના રોકડ ખર્ચ વધારે હોય, જેમ કે ચા, પાર્કિંગ અને સ્થાનિક રિક્ષા. દરેક જણ ₹2,000 નાખે, એક માણસ પાસે રહે, અને ત્યાંથી ખર્ચાય.

ઍપ ક્યાં જરૂરી — જ્યાં અસમાન ભાગ હોય, જ્યાં કોઈ પ્રવૃત્તિ છોડે, જ્યાં યુગલ હોય કે જ્યાં મોટા ખર્ચ કાર્ડ અને UPI થી થાય. કીટીથી આ બધું ગણવું લગભગ અશક્ય છે.

મોટા ભાગનાં ગ્રુપ માટે સૌથી સારો રસ્તો છે નાની કીટી રોકડ ખર્ચ માટે, અને બાકીનું બધું ઍપમાં. કીટીમાં જે વધે તે છેલ્લે સરખા ભાગે પાછું વહેંચી દેવાય.

હિસાબ પૂરો ક્યારે કરવો

જવાબ એક જ છે — ઘરે પહોંચતાં પહેલાં. પાછા ફરતી વખતે ગાડીમાં કે છેલ્લી સાંજે, જ્યારે બધા સાથે હોય, નેટવર્ક હોય અને ખર્ચ તાજા યાદ હોય.

ઘરે પહોંચ્યા પછી હિસાબ કરવો બમણો અઘરો બની જાય છે. અઠવાડિયામાં માગવાનું અજુગતું લાગવા માંડે છે અને મહિનામાં એ લેણું ચૂપચાપ ભરનારના માથે રહી જાય છે. ટ્રિપની મજા સાચવવી હોય તો છેલ્લી સાંજે વીસ મિનિટ કાઢી લેવી.

ટ્રાન્સફર ઓછા રાખો — આઠ જણના ગ્રુપમાં દરેક દરેકને મોકલવા બેસે તો પંદરથી વધુ ટ્રાન્સફર થાય. ડેટ સિમ્પ્લિફિકેશન વાપરીને એ જ હિસાબ ચાર-પાંચ ટ્રાન્સફરમાં પતી જાય છે. Lekhhaa આ ગણતરી જાતે કરી આપે છે; પૈસા તમે તમારી UPI ઍપથી મોકલો છો.

પાછા આવીને એક વાર નજર નાખો

ટ્રિપ પૂરી થાય એટલે એક વાર આખો હિસાબ જુઓ — કુલ કેટલો ખર્ચ થયો, માથે કેટલા આવ્યા, અને કઈ કેટેગરીમાં અંદાજ કરતાં વધારે ગયું. મોટા ભાગનાં ગ્રુપ માટે એ કેટેગરી હોય છે બહારનું ખાવાનું.

આ પાંચ મિનિટની નજર આવતી ટ્રિપનું બજેટ ઘણું સાચું બનાવી દે છે. અંદાજ અનુભવ પરથી સુધરે છે, અને અનુભવ ત્યારે જ કામ લાગે છે જ્યારે તે લખેલો હોય.

આવતી ટ્રિપ પહેલાં એક કામ કરો — ગ્રુપ બનાવો અને પહેલું બુકિંગ થાય એ જ ઘડીએ તેની એન્ટ્રી નાખો. જે ટ્રિપનો હિસાબ પહેલા દિવસથી શરૂ થાય છે તેનો હિસાબ છેલ્લા દિવસે ક્યારેય અધૂરો રહેતો નથી.